Inclusie stabiliseert op 66%, maar inclusief leiderschap kalft af

De zevende editie van de Nederlandse inclusiebenchmark (Highberg) is uit, en het beeld is dubbel. Het goede nieuws: na een dip in 2025 voelt 66% van de werknemers zich weer volledig geïncludeerd, bijna terug op het niveau van 2024. Het slechte nieuws zit onder de motorkap.

De motor hapert

Slechts 37% van de werknemers ervaart inclusief leiderschap, een daling ten opzichte van 41% een jaar eerder. En het percentage dat het organisatiebeleid als inclusief ervaart, zakte van 30% naar 22%. Dat is zorgwekkend, want juist leiderschap en beleid zijn de motor onder het inclusiegevoel. Op papier kan alles geregeld zijn, een drempelloos kantoor, een diversiteitsbeleid, leidinggevenden die zeggen open te staan, maar of medewerkers zich daadwerkelijk onderdeel van het team voelen, is een andere vraag.

Het gemiddelde verhult de verschillen

Achter die 66% schuilen grote kloven. Medewerkers van kleur (58%), neurodivergente medewerkers (58%) en LHBTIQA+-medewerkers (64%) voelen zich minder vaak volledig onderdeel van hun organisatie. Jongere werknemers (60% onder 18- tot 29-jarigen) scoren lager dan vijftigplussers. En per sector loopt het uiteen van 71% in de handel tot 53% in de transportsector.

Interessant detail: het onderzoek heet niet langer de Diversiteit & Inclusie Benchmark, maar de Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie Benchmark. Die toevoeging is meer dan cosmetisch, het erkent dat aanwezigheid en gevoel van insluiting niets zeggen als de kansen niet gelijkwaardig verdeeld zijn.

Waarom dit er commercieel toe doet

In een krappe arbeidsmarkt vertaalt inclusie zich direct in binding: van de werknemers die zich volledig geïncludeerd voelen, beveelt 73% de werkgever aan. Van wie dat gevoel mist? Slechts 3%. Dat verschil is geen HR-detail, dat is je employer brand.

De les voor 2026: staar je niet blind op mooie totaalcijfers. De echte inzichten zitten in de details, welke groepen blijven achter, waar zit het verschil tussen wat de organisatie regelt en wat de medewerker ervaart, en durven leidinggevenden het ongemakkelijke gesprek aan? Inclusie is geen eindpunt maar een continu proces. En op dit moment vraagt vooral het leiderschap om aandacht.